Dengeli Yaşam Bazı Genel Noktalar

Vatayı Dengelemeler

Vatta doşa dengelemenin anahtarı düzenliliktir. Vata o denli duyarlıdır ve çabuk değişir ki kolayca fazla uyanmanın kurbanı olur. Vata kişileri çeşitlilikten çok hoşlanırlar fakat degişiklikler fazla artarsa,heyecanları aşırı yorgunluğa dönüşür.

Birçok vatanın kendini bitkin ve sinirli hissetmelerinin nedeni budur. Dengesi bozulmuş olan vata 'lar düzenli olarak yemek, uyumak ve egzersiz yapmak yerine, ellerine geçtiginde yemek yerler, ögün atlarlar, egzersiz yapmaya bir başlar bir bırakırlar ve düzensiz saatlerde yatarlar

Böyle bir yaşam bütün doşalar için kötüdür, fakat vatalar için en kötüsüdür. Birçok vata kişisi böyle bir yaşama sıkı, sıkı sarılılar. Ne yazık ki bu kimseler böyle bir yaşamın, canlandırıcı bir yaşamla aynı olduğuna kendilerini inandırmışlardır.

Eğer Vatta dengesizligi belirtileri gösteriyorsanız

Bol bol dinlenin, bu herhangi bir vata sorunu için büyük önem taşır. Kendinizi zorladığınızda ve ya hernangi bir etkinlikte (zihinsel etkinlikte dahil) ifrata kaçtığınızı hissediyorsanız durun ve beş dakika dinlenin. Her gece yeteri kadar uyumak da çok önemlidir. Uykusuzluğa boyun egmemelisiniz. Uykunun dışında en iyi dinlenme meditasyonun sagladığı derin gevşemedir, ve meditasyonun nimetlerinden en fazla faydalananlar vatalar 'dır. Meditasyon sırasında bir kaç dakika düşünceyi aştıktan sonra vata tamamen düzelmiş ve zindeleşmiş olarak ortaya çıkar.

Kendinizi sıcak tutun, vata soguk bir olduğu için sıcaktan yarar görür. Vata aynı zamanda kurudur, bu nedenle nemli ortamlar vatalar için oldukca faydalıdır. Hava akımlarındanda uzak durmaları gerekir, çünkü vata haraket eden havaya karşı çok duyarlıdır.

Vatta doşa yı sakinleştiren bir beslenme izleyin, boş bir mide vata doşasını arttırdığı için düzenli yemeniz çok önemlidir.İştahlarınn degişiklik göstermesine karşın gün boyunca bir şayler yemeye ihtiyaç duyarlar. Her gün üç öğün yemek yemeğe gayret edin. Biraz taze zencefil almak, yemekten önce iştahı canlandırır ve sindirime yardımcı olur.

Bedenin kurumasını önlemek için gün boyu sıcak sıvılar için;

Sabahları bedeninizi susam yağı ile ovun. Bu ayurveda programına abhyanga denir. Sabahları meditasyondan önce ılık bir duş yapın. Nemli ısı vata ağrılarına iyi gelir. Zihinsel gerginlikten ve kendinzi fazla yormaktan kaçının. Yüksek sesli müzik, özellikle geceleri uzun saatler tv seyretme vata 'yı arttırır. Çevreniz aydınlık olsun, güneş ışığından yeteri derecede faydalanın. Vata 'yı dengelemeye çalışırken alköllü içkiler kahve, çay ve nikotin gibi uyarıcılardan uzak durun.

Vatta 'yı Dengeleyen Beslenme

Ne yemeniz gerektiği konusunda en temel yol gösterici beden tipinizdir. Vata doşasını dengeleyen tatlar, pitta ve kapha 'nın kinden farklıdır. Bu nedenle prakritinizle, yani doğal yapınızla, doğru beslenmeyi birbirine uydurmanız gerekir.

Vata 'yı dengeleyenler

Tatlı, ağır, ekşi, yağlı, tuzlu, sıcak

Vata 'yı arttıranlar

Keskin, hafif, acı, kuru, buruk, soguk

Yenmesi iyi olanlar

Sıcak yiyecekler

Sonradan eklenmiş tereyağ veya yağ

Tatlı tuzlu ve ekşi tatlar.

Rahatlatıcı ve doyurucu tatlar

Vata soğuk ve kuru bir doşadır bu yüzden özelliklede kışın yenen sıcak besinler vatayı rahatlatmakta oldukca önemlidir. Ilık süt, krema, tereyağ,sıcak çorbalar. Sıcak cereal,taze pişmiş ekmek bunların hepsinde bedeni en rahatlatıcı tat olan tatlı bulunur.

Besleyici bir kahvaltı gün boyu vata 'yı iyileştirir. Öğleden sonra vata 'nın enerjisinde düşüş olacağından bisküi ve ya tatlı bir yiyecek ve kafeinsiz sıcak bir içeçek iyi gelecektir. Keskin tatlar vataya uygun tatlar arasında degildir, fakat baharatlı yiyecekler vata tipleri için genelde doyurucudur. Çünkü hem sıcak hem de yağlıdırlar. En iyi baharat zencefildir vata sindirimini düzeltmekte kullanılır. Tarçın, rezene ve kakule vata 'nın durgun iştahına iyi gelir. Sıcak ve nemli yiyecekler vata' yatıştırıcıdır. Burada en iyi seçim pişmiş tahıl ve cerealdır. Soğuk hafif ve düşük kalorili yiyecekler vata 'yı arttırır ve doyumsuz yapar.

Vatanın arttığını hissettiginizde akşamları pilav ile tereyaglı mercimek yemek çok iyidir. Her tür hamur işi rahatlatıcıdır. Bedendeki fazla vata 'dan kurtulmak için zenccefil, tuz ya da kimyon katılmış ayran içebilirsiniz.

Vatta' yı sakinleştirici yiyecekler

Genelde yeterli miktarda yağlı, sıcak yiyecek ve içecekler. Tatlı, ekşi, ve tuzlu tatlar tercih edilmeli, hafif ve kuru gıdalar, soğuk yiyecek ve içecekler, acı, keskin ve buruk tatlar dan kaçınılmalı.

Sebzeler
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Kuşkonmaz, havuç, pancar, salatalık, domates, ıspanak(az miktarda), bamya, şalgam, tatlı patates,yeşil biber enginar, kabak	Brokili, mantar, patates, lahana, kereviz, acı biberler. Genelde çig sebzelerden uzak durun
Meyveler
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Olgun, tatlı ve sulu meyvalar tatlı üzüm, muz, avokado kiraz, portakal, hurma,incir karpuz, kavun, kivi, kayısı şeftali, elma ve armut (tatlı ve sulu)	Ham kuru ekşi meyvalar. kızılcık, ham elma, armut ve nar (bu meyveler pişirilirse yenebilir)
Tahılar
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Bugdaydan elde edilen her şey: un, irmik, ekmek makarna, pirinc, pişmiş yulaf	arpa, mısır, kuru yulaf, darı çavdar, esmer bugday
Etler
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Ayurveda et tüketimini pek fazla önermemekle birlikte, eger kişi et tüketiyorsa, tavuk, hindi ve deniz ürünleri (hepsi az miktarda)	Kırmızı et
Baklağiler
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Mung fasulyesi kırmızı, mercimek, nohut	Yanda yazılanların dışındakiler
Baharatlar ve Otlar
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Fazlaya kaçmadan hemen hepsi iyidir. Özellikle ısıtıcı olanlar; yenibahar, tarcın anoson, karanfil reyhan (feslegen), defne, rezene, kakule, karabiber, kekik, adaçayı, tarhun, zencefil, meyan kökü, hardal	Acı ve buruk olanlardan kaçının, kişniş, çemen maydonoz, safran, zerdeçal
Tatlandırıcılar	Çerezler
Yenmeli	Azaltılmalı veya yenmemeli
Hepsi kullanılabilir. Bal az miktarda.	Özellikle geceden 10-12 adet suya konup kabuğu soyulmuş badem. Yer fıstığı hariç bütün çerezler aşırı olmamak şartıyla)
Süt Ürünleri	Yağlar
Yenmeli	Yenmeli
Bütün süt ürünleri. Peynir yumuşak ve taze olmalı	Hepsi yenebilir.

Vatta Kişilerine Uygun Haraketler

Bedeninizi her hareket ettirdiğinizde doşalarınızla konuşursunuz. Her doşa 'nın kendine özgü önemi oldugu için uygun egzersizlerin üyük önemi vardır. Vata için uygun egzersizlerin getirdigi yararlar; denge, çeviklik, kıvraklık,eşgüdüm iç ferahlık

Tipi; Yoga, danslı aerobik, kısa yürüyüşler
Ölçüsü; Hafif

Vatta doşa kişilerinin enejisi aniden gelir, fakat çabuk yorulur. Denge ve gerilme hareketlerinde başarılıdırlar. Hafif ve esnek oldukları için hafif egzesizler uygundur.

Vata 'lar soğuktan hoşlanmazlar ve bedenlerinde kendilerini koruyacak yeterince yağ ve adele yoktur. Bu nedenle egzesizlerin kışın kapalı mekanlarda yapılması uygundur. Vatası baskın olan herkesin kendini zorlayacak ağır hareketlerden kaçınması gerekir, günde yarım saat hafif egzersiz yeterlidir.

Eğer yorgunluk, titreme baş dönmesi hissediyorsanız fazla ileriye gittiniz demektir; çünkü bunlar vata dengesizliğinin belirtileridir.

Deepak Chopra - Mükemmel Sağlık - Vatta Doşa - yayınevi:İnkilap